DSÖ'den Rusya'daki 'veba' iddialarına yanıt: Tam tablo yok

Rusya'nın Sibirya bölgesinden gelen "veba" haberleri, sosyal medyada endişeye yol açarken Dünya Sağlık Örgütü'nden (DSÖ) dikkat çeken bir açıklama geldi. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, İrkutsk'ta şüpheli zatürre nedeniyle bir kişinin hayatını kaybetmesinin ardından aynı hastalığa yakalandığı iddia edilen ikinci kişiyle ilgili yeterli bilgi bulunmadığını, bu nedenle kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılamadığını söyledi.

Olay nasıl başladı?

Haftalık basın toplantısında konuşan Ghebreyesus, Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü'nde görevli bir laboratuvar çalışanının şiddetli zatürre (pnömoni) nedeniyle hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybettiğini hatırlattı. İlk bilgiler, kazara yaşanan bir laboratuvar maruziyetinin ardından "akciğer vebası" gelişmiş olabileceğine işaret ediyordu.

İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev, 2 Ekim'de bölgede yaşayan bir kişide "özellikle tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi" bulunduğu bilgisi üzerine olağanüstü sıhhi komisyon toplantısı düzenlendiğini duyurmuştu. Rusya'nın tüketici hakları ve sağlık denetim kurumu Rospotrebnadzor ise enstitü çalışanına "nedeni belirlenemeyen zatürre" teşhisi konulduğunu ve özel önlemlerin uygulandığını bildirmişti.

Rusya: Veba vakası bildirilmedi

DSÖ, 3 Ekim'de Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında Rusya'dan ek bilgi talep etti. Ghebreyesus'un aktardığına göre Rusya'nın yanıtında, İrkutsk bölgesinde yakın zamanda herhangi bir veba vakası bildirilmediği ve yaklaşık 200 temaslının karantinaya alındığı belirtildi.

DSÖ, hayatını kaybeden kişi ve temaslılar üzerinde yapılan laboratuvar testlerine, alınan halk sağlığı önlemlerinin gerekçelerine ve temaslıların sağlık durumlarına ilişkin ek bilgi istedi. İkinci bir çalışanın da hastalandığına dair haberlerin doğrulanmasını talep eden örgüt, veba ve laboratuvar biyogüvenliği konusunda teknik destek teklif etti. Ghebreyesus, "Çelişkili haberlerin açıklığa kavuşturulması için zamanında, eksiksiz ve şeffaf bilgi paylaşımı büyük önem taşıyor" dedi.

Veba hakkında bilinenler

DSÖ'nün bilgi notuna göre veba, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyon. Hastalık genellikle enfekte pirelerin ısırmasıyla ya da enfekte hayvanlarla temas yoluyla bulaşıyor. Akciğerleri etkileyen akciğer vebası en ağır form olarak kabul ediliyor ve damlacık yoluyla kişiden kişiye geçebiliyor. Erken teşhis edildiğinde yaygın antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor.

Temaslılarda Kovid-19 ve rinovirüs tespit edildi

NTV'nin aktardığına göre Rospotrebnadzor'un son açıklamasında, hayatını kaybeden çalışanla temas eden kişiler arasında 2 Kovid-19 ve 2 rinovirüs vakası belirlendiği, temaslıların yüzde 60'ının gözlem süresinin sona erdiği bildirildi. Kurum, bölgedeki akut solunum yolu enfeksiyonu düzeyinin salgın eşiğinin altında seyrettiğini ve "sıhhi ve epidemiyolojik durumun sakin" olduğunu açıkladı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da durumun kontrol altında olduğunu söyledi. DSÖ'nün önceki değerlendirmesinde ise mevcut resmi olmayan bilgilere göre genel nüfus için halk sağlığı riskinin düşük göründüğü ifade edilmişti.

Neden önemli?

Doğrulanmamış salgın iddiaları kısa sürede panik yaratabiliyor. Şu aşamada resmi kurumlar doğrulanmış bir veba vakası açıklamış değil ve DSÖ de bilgilerin henüz eksik olduğunu vurguluyor. Uzmanlar, belirsizlik dönemlerinde sosyal medyadaki iddialar yerine DSÖ ve Sağlık Bakanlığı gibi resmi kaynakların açıklamalarının takip edilmesini öneriyor.

Fotoğraf: Mufid Majnun / Unsplash (temsili görsel)